• strefa-medyczna

Schorzenia

Łuszczyca, łojotokowe zapalenie skóry

Łuszczyca (psoriasis) to jedna z najbardziej powszechnych chorób skóry. Szacuje się, że może być nią dotkniętych nawet 4-5% ludzi na całym świecie. Mimo to wciąż nie udało się znaleźć satysfakcjonującej metody leczniczej, bezpowrotnie usuwającej łuszczycę u większości pacjentów.

Obszary skóry zmienionej chorobowo mają zróżnicowaną wielkość i z reguły stosunkowo dobrze odznaczające się brzegi. Na powierzchni skóry obserwuje się "łuski" w szarym lub srebrnym kolorze. Zmiany skórne wywoływane przez łuszczycę najczęściej pojawiają się na łokciach i kolanach. Nierzadko występują też na plecach, pośladkach oraz głowie (na owłosionej skórze głowy oraz w okolicy uszu). Wymienione wyżej objawy dotyczą łuszczycy pospolitej, na którą cierpi zdecydowana większość ludzi. Inne rodzaje tej choroby charakteryzują się nieco odmiennymi objawami.

Rodzaje łuszczycy

Używając terminu "łuszczyca", mamy zwykle na myśli jej najbardziej popularną odmianę, czyli psoriasis vulgaris. Istnieją jednak inne odmiany tej uciążliwej choroby. Charakteryzują się różnorodnymi objawami, miejscem występowania oraz zalecanym leczeniem. Przyjrzyjmy się różnym rodzajom łuszczycy.

  • Łuszczyca pospolita

Ta najbardziej powszechna forma łuszczycy charakteryzuje się typowymi objawami - ogniskami chorobowymi złuszczającej się skóry, pokrytej jasną łuską. Jednocześnie występować mogą plackowate zaczerwienienia, różowawe, bądź czerwone plamy na skórze.

  • Łuszczyca krostkowa

Objawem łuszczycy krostkowej są uwypuklenia występujące na skórze. Krostki wypełnione są ropą, a skóra wokół nich bywa silnie zaczerwieniona oraz wrażliwa na dotyk. Wystąpienie lub nasilenie objawów może wynikać m.in. ze stosowania leków hormonalnych.
Ta forma łuszczycy występuje najczęściej na dłoniach i nogach, ewentualnie w formie ogólnej w różnych miejscach na skórze całego ciała. Ogniska często skupiają się na zgięciach kończyn.

  • Łuszczyca krostkowa uogólniona (von Zumbusha)

Jedna z najpoważniejszych form łuszczycy. Objawom towarzyszy ogólna reakcja organizmu w postaci wysokiej temperatury oraz pogarszającego się stanu ogólnego. Na skórze mogą pojawiać się różnej wielkości pęcherze i pęcherzyki.

  • Łuszczyca stawowa (łuszczycowe zapalenie stawów)

Również jeden z najbardziej niebezpiecznych rodzajów łuszczycy. Towarzyszy zawsze innym formom i objawia się zapaleniem stawów (bólem, ograniczeniem ruchów, obrzękiem). Nieleczona może skutkować trwałym zwyrodnieniem stawów, a nawet kalectwem.

  • Łuszczyca kropelkowata

Tak odmiana towarzyszy paciorkowemu zaperleniu gardła. Zmiany chorobowe to małe punkciki występujące na stosunkowo dużych powierzchniach skóry.

  • Łuszczyca odwrócona

\Stosunkowo rzadka forma, charakteryzuje się występowaniem objawów w fałdach skórnych, np. łokciach, kolanach, ale też w okolicach narządów płciowych oraz piersi. Na skórze nie występują łuski, ale jest ona zaczerwieniona, podrażniona i wrażliwa.

  • Łuszczyca brodawkująca

U pacjentów cierpiących na tę odmianę łuszczycy obserwuje się brodawkowaty przerost naskórka. Guzki są nierówne, stosunkowo dobrze wykształcone, pokryte licznymi brodawkami. Ten rodzaj łuszczycy występuje najczęściej na skórze nóg.

  • Łuszczyca wysiękowa

Stan zapalny i zauważalny wysięk występuje głównie w pachach, pachwinach oraz okolicach narządów płciowych, a więc miejscach intensywnego wydzielania potu.

  • Łuszczyca brudźcowa

To postać zadawniona postać łuszczycy wysiękowej. Lokalizuje się w tych samych miejscach, ale zmiany są bardziej zaawansowane, w postaci wilgotnych strupów i bruzd.

  • Erytrodermia łuszczycowa

Najczęściej forma zadawniona, wynikająca z nieprawidłowego leczenia lub zaniechania leczenia innych form łuszczycy. Zmiany chorobowe i stany zapalne są rozległe, zaawansowane, zwykle o zabarwieniu czerwonym lub czerwono-brunatnym. Skutki erytrodermii łuszczycowej mogą być poważne. Towarzyszyć jej może obrzęk, świąd, ale także gorączka oraz zaburzenie równowagi wodnej i elektrolitowej organizmu.

  • Łuszczyca owłosionej skóry głowy

Łuszczyca skóry głowy występuje sama albo w towarzystwie objawów chorobowych na innych częściach ciała. Do objawów zalicza się świąd, łuszczenie się skóry głowy, a także mniejsze lub większe wykwity (od pojedynczych plamek do rozległych zmian). Sporadycznie może powodować łysienie.

  • Łuszczyca paznokci

Zmiany na paznokciach obserwowane są często i towarzyszą innym formom łuszczycy. Sporadycznie stanowią jedyną oznakę choroby. Objawy przypominają nieco grzybicę paznokci. W cięższych przypadkach paznokcie ulegają rozwarstwieniu oraz zaawansowanym przebarwieniom.

Leczenie farmakologiczne

Leki podawane zewnętrznie - maści, żele, kremy na łuszczycę. Przy najlżejszych formach łuszczycy może to być wystarczający sposób leczenia. Leczenie miejscowe usuwa łuski oraz hamuje nadmierną proliferację komórek naskórka.

Ten rodzaj terapii wymaga stosowania maści, które mają charakter złuszczający: salicylowa, mocznikowa, solankowa. Dodatkowo, niezbędne jest użycie leków redukujących podziały komórek naskórka. Należą do nich: dziegć, antralina, kortykosteroidy, witamina D3 i jej pochodne oraz retinoidy.

Leczenie ogólne - retinoidy, metotreksat, hydroksymocznik, cyklosporyna A, kwas fumarowy, antybiotyki, efalizumab, alefacept, etanercepr, infiksimab.

Dobór odpowiedniego leku na łuszczycę w szczególności w przypadku leczenia ogólnego powinien opierać się na dokładnym wywiadzie lekarskim oraz obserwacji dotychczasowego leczenia.

Fototerapia i fotochemioterapia łuszczycy

Naświetlania promieniami UVA i UVB to jeden z tradycyjnych sposobów walki z łuszczycą. Przeprowadzany jest za pomocą różnego rodzaju lamp. Skuteczność fototerapii i trwałość jej skutków jest trudna do jednoznacznej oceny.

Warto zaznaczyć, że pod terminem fototerapia kryje się naświetlanie różnego rodzaju. Można tu wyróżnić tradycyjne naświetlania promieniami UVA i UVB, fototerapię selektywną (SUP), a także fotochemioterapię, czyli naświetlania połączone z podawaniem leków z grupy psolarenów (PUVA) lub psolarenów i retinoidów (re-PUVA).